Delen met:

Pesten of plagen?

op

“mam, ze hebben mij gepest op school”, “papa, Daimy werd vandaag weer gepest door Joël”. Komt jouw kind ook wel eens thuis met het verhaal dat er gepest wordt op school? De kans dat er gepest wordt is groot. Praat je hier ook weleens over met jouw kind? Wanneer spreek je van pesten en wanneer van plagen? Hoe herken je het en hoe ontstaat het?

Onderstaande kan helpen om het met je kind eens te hebben over het pesten bij hem of haar op schoo



Verschil tussen pesten en plagen

Plagen is leuk. Plagen gebeurt vaak spontaan en het is vaak van korte duur. De rol van plager en van de persoon die geplaagd wordt staan niet vast. De ene keer plaagt het ene kind, de andere keer plaagt het andere kind. Beide kinderen vinden het grappig en het wordt niet met reden gedaan om de ander pijn te willen doen.

Pesten daarentegen wordt vaak met opzet gedaan om de ander pijn te doen. Soms wordt het plagen ook pesten wanneer het plagen te lang door gaat en dan kan het pesten ook gebeuren zonder de bedoeling een ander bewust pijn te doen. Wanneer dat het geval is stopt het pesten vaak meteen wanneer de gepeste duidelijk zijn grens aangeeft. De persoon die gepest wordt bepaalt of het gedrag pesten of plagen is.

Groepsproces

Pesten is een groepsproces waarin iedere individu een rol en ook een aandeel heeft in het pesten. Naast de rol van pester en slachtoffer, heb je ook nog meer verschillende rollen in de groep, namelijk; verdedigers, buitenstaanders, versterkers en meelopers. De meelopers zijn de personen die de pester helpen en vaak de vervelende klusjes voor de pesten ‘moeten’ doen. De versterkers zijn de personen die de pester aanmoedigen en de pester (onbewust) stimuleert om door te gaan. Zij geven positieve feedback. Dit gebeurt vaak wanneer volwassenen niet kijken, wat het lastig maakt om te kunnen zien wie welk aandeel heeft bij het pesten. Daarnaast kunnen kinderen ook wisselen van rol.

Ook de buitenstaanders hebben een aandeel in het pesten. Zij kiezen er bewust voor om er niet mee te bemoeien, terwijl zij wel weten dat er gepest wordt. De verdedigers zijn de kinderen die het voor de slachtoffer opnemen, en hem steunen. Als deze rol al door kinderen wordt opgepakt zijn het vaak weinig die dit doen. Kinderen kiezen dan liever om mee te doen met het pesten (om erbij te horen) of om er niet mee te bemoeien (om niet zelf gepest te worden). De buitenstaanders kunnen juist het verschil maken.

Pesten herkennen

Pesten is vaak lastig te signaleren omdat het vaak niet gebeurt in het bijzijn van volwassen. Daarnaast gebeuren sommige vormen van pesten onopvallend zoals roddelen, buitensluiten, maar ook digitaal pesten. Andere (fysieke) vormen zoals het slaan, schoppen of duwen en het afpakken of kapot maken van spullen zijn meer opvallende vormen net als het uitschelden van het slachtoffer.

Wanneer het pesten onopvallend gebeurt zijn er andere signalen waar op gelet kan worden. Denk aan het kwijt zijn van spullen, de stemming van het kind, het niet meer naar school willen, bepaalde kledingstukken niet meer aan willen, sociale onhandigheid of andere veranderingen in gedrag.

Oorzaak pesten

Soms wordt er weleens gezegd dat het slachtoffer het zelf een beetje heeft uitgedaagd, omdat hij/zij bijvoorbeeld wat onhandig kan zijn. Echter wordt hierbij de oorzaak-gevolg relatie vaak omgedraaid. Sociale onhandigheid is juist vaak een gevolg van pestgedrag. Wat vervolgens weer een aanleiding kan zijn om het kind mee te kunnen pesten. Dit maakt dat kinderen weer opnieuw gekozen kunnen worden als slachtoffer wanneer zij naar een andere school gaan.

Pesters kiezen immers liever een makkelijk slachtoffer, die zich niet weerbaar lijkt op te kunnen stellen. Het sociaal onhandige gedrag is echter nooit een oorzaak van het pesten. De reden dat pesters pesten komt vaak voort uit frustratie, jaloezie en/of een gebrek aan gewetensontwikkeling.

Pesten moet stoppen!

Pesten stopt niet na het rinkelen van de schoolbel, maar gaat nu via cyberpesten gewoon door. Pesten is een serieus en helaas veel voorkomend probleem. Alle leerlingen, leerkrachten maar ook de ouders van de leerlingen hebben een grote invloed op de pestproblematiek in de klas.